Tok Janggut: Wira Kelantan Pertahan Tanah Air dari Penjajah

Guane khaba, ore kito? Pernah dengar kisah Tok Janggut? Bukan Tok Janggut si Santa Claus tu, tapi Tok Janggut, wira kebanggaan Kelantan kita. Nama peribadi beliau ialah Haji Mat Hassan Panglima Munas bin Munas, seorang ulama dan pendekar dari Kampung Jeram, Pasir Puteh. Perjuangan beliau menentang penjajahan British pada tahun 1915 adalah lembaran epik yang wajib kita tadhi.

Tok Janggut ialah seorang ulama dan pemimpin tempatan yang bangkit menentang pengenalan sistem cukai baharu serta campur tangan British di Kelantan pada tahun 1915. Penentangan gigih beliau bukan hanya kerana isu tanah, tetapi lebih kepada perjuangan maruah, agama, dan hak 'ore kito' untuk mentadbir diri. Semangat jihad membara dalam setiap langkah beliau.

Siapakah Tok Janggut: Pejuang atau Pemberontak?

Bagi kebanyakan rakyat Malaysia, Tok Janggut adalah seorang pejuang kemerdekaan yang tidak gentar menghadapi kuasa penjajah British. Beliau menentang keras dasar-dasar British yang menindas rakyat tempatan. Namun, bagi pihak British pula, beliau dilabel sebagai 'pemberontak'. Gelaran 'Tok Janggut' itu sendiri dikatakan kerana beliau membela janggutnya sehingga ke dada, menandakan ketinggian ilmu dan warak beliau.

Api Perjuangan di Bumi Pasir Puteh

Peristiwa pencerobohan British di Kelantan pada awal kurun ke-20 telah mencetuskan rasa tidak puas hati yang mendalam dalam kalangan 'ore kito', terutamanya di Pasir Puteh. Sistem cukai tanah dan hasil pertanian yang dikenakan oleh British membebankan rakyat, mencabul hak-hak tradisional mereka. Dalam suasana inilah, Tok Janggut tampil sebagai pemimpin yang menterjemahkan kemarahan rakyat kepada tindakan.

Bayangkanlah, hasil bumi kita diperas, dengan rakyat tersepit di bawah cengkaman cukai yang tidak adil. Dalam suasana getir inilah, Tok Janggut bersama pengikut setianya seperti Penghulu Adam dan Che Ishak, melancarkan serangan berani. Pada 29 April 1915, mereka berjaya menawan Balai Polis Pasir Puteh, satu simbolik jelas bahawa 'ore kito' tidak akan berdiam diri dan memperjuangkan kembali hak mereka.

Simbolik Perjuangan yang Kekal Abadi

Walaupun perjuangan Tok Janggut berakhir tragis dengan syahidnya beliau dalam pertempuran di Kampung Saring, Pasir Puteh pada Mei 1915, semangatnya tidak pernah padam. Mayat beliau diarak dan dipamerkan di khalayak ramai sebagai amaran oleh pihak British. Namun, tindakan itu memberikan kesan sebaliknya; ia menyemarakkan lagi semangat kebangsaan dan penentangan.

Kini, nama Tok Janggut diabadikan pada jalan, sekolah, dan monumen di seluruh Kelantan. Ini adalah cara 'ore kito' mengenang jasa dan kepahlawanan beliau. Setiap kali kita melewati tugu atau institusi yang membawa namanya, ia seharusnya mengingatkan kita tentang harga sebuah kemerdekaan dan keberanian untuk bersuara menentang penindasan. Ini bukan sekadar sejarah kering, tetapi satu kisah yang sentiasa menghidupkan semangat patriotisme dalam diri kita.

Soalan Lazim

• Apakah nama sebenar Tok Janggut?

  Nama sebenar Tok Janggut ialah Haji Mat Hassan Panglima Munas bin Munas.

• Mengapa Tok Janggut dinamakan demikian?

  Beliau dikatakan membela janggutnya sehingga ke dada, yang melambangkan ketinggian ilmu dan ketakwaan beliau.

• Di manakah Tok Janggut syahid dalam perjuangannya?

  Tok Janggut syahid dalam pertempuran di Kampung Saring, Pasir Puteh, Kelantan.